Πέμπτη

Οικονομική κρίση: γιατί μας κάνει να αισθανόμαστε αβοήθητοι;

Πηγή: selftherapy.gr

Η άποψη ότι «τα χρήματα δεν φέρνουν την ευτυχία»ήταν πάντα πολύ δημοφιλής, όσο και αμφισβητήσιμη. Οι θρησκευτικές παραβολές του «άφρονα πλούσιου και του φτωχού Λάζαρου» όπως και τα παραδείγματα πλούσιων αλλά δυστυχισμένων ανθρώπων που τους χτύπησε αλύπητα η μοίρα με αρρώστιες και κάθε είδους απώλειες, προκαλούσαν παρηγοριά στους φτωχούς και… ειρωνεία στους πλούσιους.

Οι σύγχρονες κοινωνικές έρευνες δέχονται εν μέρει αυτό τον συλλογισμό: τα συμπεράσματά τους δείχνουν ότι τόσο τα πολλά όσο και τα ελάχιστα χρήματα δεν εξαφανίζουν τα βάσανα της ζωής και δεν οδηγούν στην ευτυχία. Τόσο ο πλούτος όσο και η φτώχεια αυξάνουν τα βάσανα του μυαλού, τον φόβο και την ανασφάλεια, οδηγώντας σε αυξημένα επίπεδα άγχους, αίσθηση κινδύνου, απειλής και καταπίεσης.

Η σχέση πλούτου και φτώχιας με την ευτυχία υπήρξε από παλιά και φιλοσοφικό ζήτημα. Ο Επίκουρος για παράδειγμα, συμπέρανε ότι «η ευτυχία δεν στηρίζεται στην απόκτηση ακριβών αγαθών», τονίζοντας τα ακριβά και όχι όλα τα αγαθά.

Ελευθερία και καταπίεση

Η ελευθερία ήταν πάντα η φυσική κατάσταση του ανθρώπου. Οι ιστορικές διακηρύξεις των κοινωνιών, μέσα από θεσμούς ή επαναστατικά συνθήματα περιείχαν πάντα την έννοια της ελευθερίας, την κατάργηση της καταπίεσης. Στη σύγχρονη εποχή, η ελευθερία του ανθρώπου καταπιέζεται με κοινωνικούς και οικονομικούς όρους. Οι συνθήκες επιβίωσης στις ανεπτυγμένες κοινωνίες, οι καταναλωτικές συνήθειες οδηγούν τα άτομα να επιλέγουν αναγκαστικά την επιβίωσή τους με βάση αυτές τις συνθήκες.

Τα χρήματα έχουν ακριβό ψυχικό κόστος

Κανένα οικονομικό και κοινωνικό σύστημα και κανένα εργασιακό περιβάλλον δεν υπόσχεται αυξημένα εισοδήματα χωρίς ψυχο-πιεστικούς όρους.

Τις τελευταίες δεκαετίες, η οικονομική ανάπτυξη των χωρών στη Δύση συνοδεύτηκε από εργασιακές ευκαιρίες, καλοπληρωμένες δουλειές και από μια άνευ προηγουμένου έκρηξη του καταναλωτισμού. Η άποψη ότι τα χρήματα δεν φέρνουν την ευτυχία κατεδαφίσθηκε και στη θέση της αναπτύχθηκε το αμερικάνικο όνειρο για χρηματοδότηση της ανθρώπινης ανάγκης για απόκτηση ακριβών αγαθών.

Όλο και μεγαλύτερα ποσοστά του πληθυσμού πίστεψαν ότι η χαρά, η αγάπη και η ευτυχία είναι εξαγοράσιμες, έχουν ένα χρηματικό αντίτιμο. Η απόκτηση των αγαθών αποτιμήθηκε ως ασφαλής οδηγός χαράς και ευτυχίας. Κι έτσι, χρηματοδότησαν τα όνειρά τους για ακριβή τροφή, επώνυμα ρούχα, σπίτια πολυτελείας, ταξίδια και ό,τι άλλο πρόσφεραν οι αναπτυγμένες δυτικές χώρες.

Σύντομα αυτή η άποψη διαψεύσθηκε, τα πολύχρωμα όνειρα ξεθώριασαν: καταπιεσμένες ζωές, ματαιωμένες προσδοκίες, μηδενικός ελεύθερος χρόνος για αγάπη, δεσμούς, χόμπι και ευχάριστες δραστηριότητες. Αργά και σταθερά το άγχος ανέβαζε τον δείκτη της κατάθλιψης.

Οικονομική κρίση και κατάθλιψη στην Ελλάδα

Είναι γνωστό ότι αυτό τον καιρό τα ποσοστά κατάθλιψης στην Ελλάδα, όπως και η κατανάλωση αντικαταθλιπτικών και αγχολυτικών φαρμάκων αυξάνονται συνεχώς. Όμως δεν ξεκίνησαν από μηδενική βάση. Και πριν την κρίση η κατάθλιψη και η χρήσηαντικαταθλιπτικών έδειχνε αυξητικές τάσεις, αποτέλεσμα των συνθηκών ζωής, των αντιλήψεων για τα καταναλωτικά αγαθά, την απουσία ελεύθερου χρόνου, την μοναξιά και απομόνωση κ.λπ. Περάσαμε απότομα, από τη μια μέρα στην άλλη στο άλλο άκρο, τον κίνδυνο της επιβίωσης, την ανεργία, με το εισόδημα σε ελεύθερη πτώση.

Η απειλή της επιβίωσης, οι ρωγμές στη δόμηση της κοινωνικής ταυτότητας αλλά και η αδυναμία πένθους είναι στοιχεία που αυξάνουν τα ποσοστά κατάθλιψης.

Η επιβίωση

Σύμφωνα με τον Abraham Maslow οι ανθρώπινες ανάγκες ιεραρχούνται:

Επιβίωση-Ασφάλεια-Συντροφικότητα-Αυτοεκτίμηση-Κοινωνική υπόληψη-Αυτοπραγμάτωση.

Η οικονομική κρίση απειλεί ολοφάνερα μεγάλο μέρος του πληθυσμού στο κυρίαρχο αίτημα της ανθρώπινης ζωής: την επιβίωση μέσω της εργασίας. Ο διαρκής και παρατεταμένος φόβος ότι θα χάσουμε ακόμα και τα στοιχειώδη αγαθά, η απειλή ότι κινδυνεύει η αξιοπρέπεια, η αυτονομία και η αυτοεκτίμησή μας, όπως και η αδυναμία αντιμετώπισης αυτού του κινδύνου από το ίδιο το άτομο, είναι μια σοβαρή αιτία κατάθλιψης.

Η κοινωνική ταυτότητα

Στις 10ετίες που πέρασαν, οι κοινωνικές αντιλήψεις στην Ελλάδα, αν και λανθασμένα, συσχέτισαν τα χρήματα με την αυτοεκτίμηση, την ασφάλεια, την αυτοπραγμάτωση. Όσο κι αν αυτό δεν αποδείχθηκε αληθινό, αρκετοί Έλληνες, ακόμη και σήμερα, έχουν αυτή την κοινωνική εμμονή για τα ακριβά σπίτια, τα αυτοκίνητα, τις φίρμες κ.λπ., συνεχίζουν να τα εντάσσουν στα στοιχεία της κοινωνικής τους ταυτότητας, με αποτέλεσμα να βιώνουν καταθλιπτικά συναισθήματα.

Το πένθος

Το πένθος είναι αναγκαίο αλλά και αναπόφευκτο, όταν βιώνουμε μικρές ή μεγάλες αλλαγές και κάθε είδους απώλειες στην πορεία της ζωής μας. Σήμερα οι περισσότεροι Έλληνες δεν έχουν την ευκαιρία να πενθήσουν τη μεγάλη ανατροπή στη ζωή τους. Η διαδικασία πένθους προβλέπει κάποια στάδια: σοκ, άρνηση, θυμό, κατάθλιψη, διαπραγμάτευση, έξοδο.

Για κάθε νέο οικονομικό μέτρο αναστέλλεται η διαδικασία του πένθους, οι περισσότεροι πολίτες επιστρέφουν ξανά στο στάδιο του σοκ (παράλυση, μούδιασμα, αδυναμία αποδοχής), ακολουθεί η βίωση αισθημάτων ματαιότητας, σκέψεις καταστροφολογίας, έλλειψη ελπίδας και, το κυριότερο: αίσθηση του αβοήθητου ανθρώπου, παθητικότητα και αδυναμία να βρει το ίδιο το άτομο λύσεις. Το αποτέλεσμα είναι να βιώνει καταθλιπτικά συναισθήματα, αδυνατώντας να κάνει έξοδο και να βρει νέες ισορροπίες.

(Δημοσιεύθηκε στο Mednutrtion)

http://www.selftherapy.gr/?cat=13

Ετικέτες

2019 2020 Αβέρωφ αβοήθητος Άγαμοι Θύται αγάπη Αγγλία Αεροπλάνο ΑΕΤΟΣ αισιοξία Αλίκη Βουγιουκλάκη αλλαγή Αλλαγή. άλογο Ανάμεσα σε δύο κόσμους αναπνοή Ανάπτυξη άνθρωπος ανθρωπότητα αντιτορπιλικό Άντρες έτοιμοι για όλα Αξιοθέατο απαντήσεις απάντηση απειλή Αποτελεσματική Επικοινωνία Αττική ατύχημα Αυλωνίτης αυτοδυναμία αυτοκίνητο Βασιλειάδου Βασίλη Μαρκεζίνη Βδομάδα. Βέμπω Βερολίνο Βιβλία βιβλίο Βιβλιογραφία Βικτόρια Χίσλοπ Βιωματικά Σεμινάρια βράδυ γάμος Γιάννης Ξανθούλης Γιώργος Διολέτης Γλέζος Γονείς γυαλιά γυναίκα δεδομένο δέκα Δεκέμβριος Δήλωση. Δημήτρης Παπαμιχαήλ Δημιουργική απασχόληση Δημιουργική ημέρα Δήμος Καλαμαριάς Διασκέδαση διδακτορικό διευθυντής Δικαίωμα δισκογραφία δουλειά δύσκολο εκθέματα εκτέλεση Έλενα Ακρίτα Ελένη Βιτάλη ελευθερία Ελευθερία Νυφλή Ελλάδα ελπίδα Εμπόριο. Εμπρός Ενημέρωση επιτυχία Επιτυχία. Εργαστήρι έρωτας ερωτήσεις ερώτηση ερωτοαποκρίσεις εύκολο Ευρυδίκη ευτυχία Ευχές Ευχή ζωή Η ζωή του Πι Ηλεκτρονικό. Ημέρα. Θαλής Θανάσης Παπαθανασίου – Μιχάλης Ρέππας θέατρο θέλω Θεός Θεσσαλονίκη Θετική. θετικό Θυσία θωρηκτό Ιανουάριος Ιεροκλής Μιχαηλίδης ιστορία ιστορική Καζαντζάκης Καθήκον καθημερινότητα καρδιά Καρδιά. Καρότσι κατάρρευση κόρη κόσμος κρίση Κρίση. Κρίστοφερ Νόλαν κυστική ίνωση κώδικας κωμικό κωμωδία Κωνσταντίνος Καρυωτάκης Λάζου Λάντεν Λεόντιος Παπαδόπουλος λογισμικό μαγείρεμα Μάγος του Οζ μαμά Μαμά. Μάχη των Φύλων Μελίνα Μερκούρη μεταμόσχευση μετάφραση Μεχτίδης Μητροπολιτικός Ναός Αθηνών Μικρά Ασία Μίλτος Πασχαλίδης Μόδα μουσείο μπάτμαν Μπουτάρης Μπράιαν Ντε Πάλμα Μυθιστόρημα μυστικό Νέος νόημα νοσοκομείο νύφη ξενοφοβία οικονομία Οικονομικά Οκτώβριος όνειρο όπερα Όσκαρ Ουάιλντ όφελος παιδιά παράλια Παρενέργειες Παρίσι Παρουσία. Πενήντα αποχρώσεις του γκρι πνευμόνια ποίηση πολυπολιτισμικότητα πόνος πορεία Πράξη Προσφυγικός Ελληνισμός Προτάσεις ψυχαγωγίας πρόταση Πτήση Ρίζος ροζ Σ' αγαπάω αλλά σεφ σημαντική Σίδνευ σκέψη σκοτεινός ιππότης Σουαζιλάνδη στεφάνι συναίσθημα συνέντευξη σχέσεις ταινία Τανγκό Ταχτσή Τέχνη τεχνολογία Τζεντάι τοίχος Τρυψάνης υγεία Υγεία. Φασουλής φόβος φορτηγό Φρειδερίκη φωτογραφία Φωτογραφία. Φωτογραφίες φωτογράφος Χαρά Θεού χαρακτήρας Χάρρυ Κλυνν Χατζηνικολάου χιούμορ χρήματα Χριστούγεννα Χρόνος Χτυποκάρδια στο Κρανίο Χώρος. Ψήφος ψυχή ψυχική υγεία ψυχολόγος Aggelopoulou Dora Calexico CAYETANO COSMOPOLIS Django ο Τιμωρός Eric Thayer F.U.C.K. facebook Flowmagazine.gr Full Monty GOLF greekbooks.gr Honeymoon ianos.gr ipolistonkosmo.gr J.A.C.E. James E. L John Verdon mathisi20.gr newagemama.com Passion Quentin Tarantino side effects Site TED The Impossible upside down villagecinemas.gr W.A.S.P warm bodies Zithos Birthday Festival 2012