Πέμπτη, 23 Φεβρουαρίου 2012

Οικονομική κρίση: γιατί μας κάνει να αισθανόμαστε αβοήθητοι;

Πηγή: selftherapy.gr

Η άποψη ότι «τα χρήματα δεν φέρνουν την ευτυχία»ήταν πάντα πολύ δημοφιλής, όσο και αμφισβητήσιμη. Οι θρησκευτικές παραβολές του «άφρονα πλούσιου και του φτωχού Λάζαρου» όπως και τα παραδείγματα πλούσιων αλλά δυστυχισμένων ανθρώπων που τους χτύπησε αλύπητα η μοίρα με αρρώστιες και κάθε είδους απώλειες, προκαλούσαν παρηγοριά στους φτωχούς και… ειρωνεία στους πλούσιους.

Οι σύγχρονες κοινωνικές έρευνες δέχονται εν μέρει αυτό τον συλλογισμό: τα συμπεράσματά τους δείχνουν ότι τόσο τα πολλά όσο και τα ελάχιστα χρήματα δεν εξαφανίζουν τα βάσανα της ζωής και δεν οδηγούν στην ευτυχία. Τόσο ο πλούτος όσο και η φτώχεια αυξάνουν τα βάσανα του μυαλού, τον φόβο και την ανασφάλεια, οδηγώντας σε αυξημένα επίπεδα άγχους, αίσθηση κινδύνου, απειλής και καταπίεσης.

Η σχέση πλούτου και φτώχιας με την ευτυχία υπήρξε από παλιά και φιλοσοφικό ζήτημα. Ο Επίκουρος για παράδειγμα, συμπέρανε ότι «η ευτυχία δεν στηρίζεται στην απόκτηση ακριβών αγαθών», τονίζοντας τα ακριβά και όχι όλα τα αγαθά.

Ελευθερία και καταπίεση

Η ελευθερία ήταν πάντα η φυσική κατάσταση του ανθρώπου. Οι ιστορικές διακηρύξεις των κοινωνιών, μέσα από θεσμούς ή επαναστατικά συνθήματα περιείχαν πάντα την έννοια της ελευθερίας, την κατάργηση της καταπίεσης. Στη σύγχρονη εποχή, η ελευθερία του ανθρώπου καταπιέζεται με κοινωνικούς και οικονομικούς όρους. Οι συνθήκες επιβίωσης στις ανεπτυγμένες κοινωνίες, οι καταναλωτικές συνήθειες οδηγούν τα άτομα να επιλέγουν αναγκαστικά την επιβίωσή τους με βάση αυτές τις συνθήκες.

Τα χρήματα έχουν ακριβό ψυχικό κόστος

Κανένα οικονομικό και κοινωνικό σύστημα και κανένα εργασιακό περιβάλλον δεν υπόσχεται αυξημένα εισοδήματα χωρίς ψυχο-πιεστικούς όρους.

Τις τελευταίες δεκαετίες, η οικονομική ανάπτυξη των χωρών στη Δύση συνοδεύτηκε από εργασιακές ευκαιρίες, καλοπληρωμένες δουλειές και από μια άνευ προηγουμένου έκρηξη του καταναλωτισμού. Η άποψη ότι τα χρήματα δεν φέρνουν την ευτυχία κατεδαφίσθηκε και στη θέση της αναπτύχθηκε το αμερικάνικο όνειρο για χρηματοδότηση της ανθρώπινης ανάγκης για απόκτηση ακριβών αγαθών.

Όλο και μεγαλύτερα ποσοστά του πληθυσμού πίστεψαν ότι η χαρά, η αγάπη και η ευτυχία είναι εξαγοράσιμες, έχουν ένα χρηματικό αντίτιμο. Η απόκτηση των αγαθών αποτιμήθηκε ως ασφαλής οδηγός χαράς και ευτυχίας. Κι έτσι, χρηματοδότησαν τα όνειρά τους για ακριβή τροφή, επώνυμα ρούχα, σπίτια πολυτελείας, ταξίδια και ό,τι άλλο πρόσφεραν οι αναπτυγμένες δυτικές χώρες.

Σύντομα αυτή η άποψη διαψεύσθηκε, τα πολύχρωμα όνειρα ξεθώριασαν: καταπιεσμένες ζωές, ματαιωμένες προσδοκίες, μηδενικός ελεύθερος χρόνος για αγάπη, δεσμούς, χόμπι και ευχάριστες δραστηριότητες. Αργά και σταθερά το άγχος ανέβαζε τον δείκτη της κατάθλιψης.

Οικονομική κρίση και κατάθλιψη στην Ελλάδα

Είναι γνωστό ότι αυτό τον καιρό τα ποσοστά κατάθλιψης στην Ελλάδα, όπως και η κατανάλωση αντικαταθλιπτικών και αγχολυτικών φαρμάκων αυξάνονται συνεχώς. Όμως δεν ξεκίνησαν από μηδενική βάση. Και πριν την κρίση η κατάθλιψη και η χρήσηαντικαταθλιπτικών έδειχνε αυξητικές τάσεις, αποτέλεσμα των συνθηκών ζωής, των αντιλήψεων για τα καταναλωτικά αγαθά, την απουσία ελεύθερου χρόνου, την μοναξιά και απομόνωση κ.λπ. Περάσαμε απότομα, από τη μια μέρα στην άλλη στο άλλο άκρο, τον κίνδυνο της επιβίωσης, την ανεργία, με το εισόδημα σε ελεύθερη πτώση.

Η απειλή της επιβίωσης, οι ρωγμές στη δόμηση της κοινωνικής ταυτότητας αλλά και η αδυναμία πένθους είναι στοιχεία που αυξάνουν τα ποσοστά κατάθλιψης.

Η επιβίωση

Σύμφωνα με τον Abraham Maslow οι ανθρώπινες ανάγκες ιεραρχούνται:

Επιβίωση-Ασφάλεια-Συντροφικότητα-Αυτοεκτίμηση-Κοινωνική υπόληψη-Αυτοπραγμάτωση.

Η οικονομική κρίση απειλεί ολοφάνερα μεγάλο μέρος του πληθυσμού στο κυρίαρχο αίτημα της ανθρώπινης ζωής: την επιβίωση μέσω της εργασίας. Ο διαρκής και παρατεταμένος φόβος ότι θα χάσουμε ακόμα και τα στοιχειώδη αγαθά, η απειλή ότι κινδυνεύει η αξιοπρέπεια, η αυτονομία και η αυτοεκτίμησή μας, όπως και η αδυναμία αντιμετώπισης αυτού του κινδύνου από το ίδιο το άτομο, είναι μια σοβαρή αιτία κατάθλιψης.

Η κοινωνική ταυτότητα

Στις 10ετίες που πέρασαν, οι κοινωνικές αντιλήψεις στην Ελλάδα, αν και λανθασμένα, συσχέτισαν τα χρήματα με την αυτοεκτίμηση, την ασφάλεια, την αυτοπραγμάτωση. Όσο κι αν αυτό δεν αποδείχθηκε αληθινό, αρκετοί Έλληνες, ακόμη και σήμερα, έχουν αυτή την κοινωνική εμμονή για τα ακριβά σπίτια, τα αυτοκίνητα, τις φίρμες κ.λπ., συνεχίζουν να τα εντάσσουν στα στοιχεία της κοινωνικής τους ταυτότητας, με αποτέλεσμα να βιώνουν καταθλιπτικά συναισθήματα.

Το πένθος

Το πένθος είναι αναγκαίο αλλά και αναπόφευκτο, όταν βιώνουμε μικρές ή μεγάλες αλλαγές και κάθε είδους απώλειες στην πορεία της ζωής μας. Σήμερα οι περισσότεροι Έλληνες δεν έχουν την ευκαιρία να πενθήσουν τη μεγάλη ανατροπή στη ζωή τους. Η διαδικασία πένθους προβλέπει κάποια στάδια: σοκ, άρνηση, θυμό, κατάθλιψη, διαπραγμάτευση, έξοδο.

Για κάθε νέο οικονομικό μέτρο αναστέλλεται η διαδικασία του πένθους, οι περισσότεροι πολίτες επιστρέφουν ξανά στο στάδιο του σοκ (παράλυση, μούδιασμα, αδυναμία αποδοχής), ακολουθεί η βίωση αισθημάτων ματαιότητας, σκέψεις καταστροφολογίας, έλλειψη ελπίδας και, το κυριότερο: αίσθηση του αβοήθητου ανθρώπου, παθητικότητα και αδυναμία να βρει το ίδιο το άτομο λύσεις. Το αποτέλεσμα είναι να βιώνει καταθλιπτικά συναισθήματα, αδυνατώντας να κάνει έξοδο και να βρει νέες ισορροπίες.

(Δημοσιεύθηκε στο Mednutrtion)

http://www.selftherapy.gr/?cat=13

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Labels

Αβέρωφ αβοήθητος αγάπη Αγγλία ΑΕΤΟΣ αισιοξία Αλίκη Βουγιουκλάκη αλλαγή άλογο Ανάμεσα σε δύο κόσμους αναπνοή Ανάπτυξη άνθρωπος ανθρωπότητα αντιτορπιλικό Άντρες έτοιμοι για όλα Αξιοθέατο απαντήσεις απάντηση απειλή Αποτελεσματική Επικοινωνία Αττική ατύχημα Αυλωνίτης αυτοδυναμία αυτοκίνητο Αφιέρωμα Βασιλειάδου Βασίλη Μαρκεζίνη βδομάδα Βέμπω Βερολίνο βιβλίο Βικτόρια Χίσλοπ Βιωματικά Σεμινάρια βράδυ γάμος Γλέζος Γονείς γυαλιά γυναίκα δεδομένο δέκα δήλωση Δημήτρης Παπαμιχαήλ Δημιουργική απασχόληση Δημιουργική ημέρα Δήμος Καλαμαριάς διδακτορικό διευθυντής Δικαίωμα δισκογραφία δουλειά δύσκολο εκθέματα εκτέλεση Ελένη Βιτάλη ελευθερία Ελλάδα ελπίδα εμπόριο Εμπρός επιτυχία Επιτυχία. Εργαστήρι έρωτας ερωτήσεις ερώτηση ερωτοαποκρίσεις εύκολο Ευρυδίκη ευτυχία Ευχες Ευχές ζωή Η ζωή του Πι ηλεκτρονικό Θαλής Θανάσης Παπαθανασίου – Μιχάλης Ρέππας θέατρο θέλω Θέρμανση Χώρου Θεσσαλονίκη θετική θετικό θωρηκτό ιστορία ιστορική Καζαντζάκης Καθήκον καθημερινότητα καρδιά Καρότσι κατάρρευση Κεντρική Θέρμανση Κλιματιστικό κόρη κόσμος κρίση Κρίση. Κρίστοφερ Νόλαν κυστική ίνωση κώδικας κωμικό κωμωδία Κωνσταντίνος Καρυωτάκης Λάζου Λάντεν Λεόντιος Παπαδόπουλος λογισμικό μαγείρεμα Μάγος του Οζ μαμά μαμάημέρα Μάχη των Φύλων Μελίνα Μερκούρη μεταμόσχευση μετάφραση Μεχτίδης Μητροπολιτικός Ναός Αθηνών Μικρά Ασία Μίλτος Πασχαλίδης μουσείο Μουστικό μπάτμαν Μπουτάρης Μπράιαν Ντε Πάλμα μυστικό νόημα νοσοκομείο νύφη ξενοφοβία οικονομία Οικονομικά όνειρο όπερα Όσκαρ Ουάιλντ όφελος παιδιά παράλια Παρενέργειες Παρίσι παρουσία Πελάτες Πενήντα αποχρώσεις του γκρι Πηγές Θέρμανσης πνευμόνια ποίηση πολυπολιτισμικότητα πόνος πορεία Πράξη Προσφυγικός Ελληνισμός Προτάσεις ψυχαγωγίας πρόταση Ρίζος ροζ Σ' αγαπάω αλλά σεφ σημαντική Σίδνευ σκέψη σκοτεινός ιππότης Σουαζιλάνδη στεφάνι συναίσθημα συνέντευξη σχέσεις ταινία Ταχτσή τεχνολογία Τζεντάι τοίχος Τρόποι θέρμανσης Τρυψάνης υγεία Φασουλής φόβος φορτηγό Φρειδερίκη φωτογραφία Φωτογραφίες φωτογράφος Χαρά Θεού χαρακτήρας Χάρρυ Κλυνν Χατζηνικολάου χιούμορ χρήματα χώρος ψυχή ψυχική υγεία ψυχολόγος Aggelopoulou Dora Buy Greek for Christmas Calexico CAYETANO COSMOPOLIS Django ο Τιμωρός F.U.C.K. facebook Flowmagazine.gr Full Monty GOLF greekbooks.gr Honeymoon ianos.gr ipolistonkosmo.gr J.A.C.E. James E. L John Verdon mathisi20.gr newagemama.com news.kathimerini.gr Passion Quentin Tarantino side effects Site TED The Impossible upside down villagecinemas.gr W.A.S.P warm bodies Zithos Birthday Festival 2012

Ads 468x60px